Umay kelimesi Divin-ı Lügati't- Türk'te, günümüzde ana rahmindeki plasenta kelimesini karşılayacak şekilde, "son, kadın doğurduktan sonra karnından çıkan sonu" olarak geçmektedir. Orhun Yazıtlarında da geçen Umay, Türk ve Moğol mitolojisinde bir bereket Tanrıçası olup hamilelerin, doğmuş ve henüz doğmamış çocuklar ile hayvan yavrularının koruyucusudur. Tengricilik inancında Tengri'den sonra gelen en önemli Tanrısal varlıktır. Eski Türk yazıtlarında Tengri'nin yanında ara sıra sadece onun adı geçer. Diğer Tanrısal varlıkların adı eski yazıtlarda geçmez. Umay, bir çocuk doğacağı zaman oraya varır ve gök alemindeki Süt gölünden getirdiği bir damlayı çocuğun dudaklarına sürer, ona böylece dirilten bir ruh verir.

Anahtar Kelimeler: Umay- Türk- Moğol- Mitoloji- Eski Türk Yazıtları- Ruh